Yeni Sayfa 2
| |
| |
Göynük
yurdumuzun batı Karadeniz bölgesinin 31. ve 41. enlem ve boylamları
arasında yer alır.
Yüzölçümü 1437 km2 olup, denizden yüksekliği 720 m. dir.
Bolu İlinin Güney Batısında yer alan Göynük İlçesinin doğusunda
Mudurnu ilçesi, batısında Sakarya’nın Taraklı, Kuzeyini Sakarya’nın
Akyazı, Güneyini Ankara’nın Nallıhan, Eskişehir’in Sarıcakaya ve
Bilecik’in Yenipazar ilçeliri çevirmektedir.
İlçe arazi yapısı, beşeri ve ekonomik özellikler yönünden beş bölgeye
ayrılabilir.
1. Falanızkırı,
2. Kaşıkcıderesi,
3. Dağsalısı,
4. Alaniçi,
5. Akarsuyu boyu ve Ova bölgesi.
YÜZEY ŞEKİLLERİ
İlçe toprakları genellikle dağlık, tepelik ve akarsuların derin
vadiler açtığı bir araziyi kapsamaktadır.Göynük Alp Orejenesi sonucu
teşekkül etmiş Kuzey Anadolu Dağları olarak isimlendirilen kuşak
üzerinde yer almaktadır. Dolayısıyla bu hareket sonucu yörede etkin
olan dağlar teşekkül etmiştir. ...Göynük`ü çevreleyen dağlar, Kuzey
Anadolu dağ sisteminin birer parçasını oluşturan Köroğlu Dağları ile
Abant Dağları`nın birer uzantısı durumundadır. Bu dağların uzantıları
Göynük`e doğru birkaç kola ayrılırlar ve yükseltileri iyice azalır.
DAĞLAR: Abant Silsilesinin devamını oluşturan Kapıormanı Dağı
1277 m. Yüksekliğinde iken, doğuya doğru gidildiğinde Arıkçayırı
tepesi 1617 m’yi bulmaktadır. Köroğlu Dağlarının kapsamındaki Kocaman
Dağ 1379 m. İken, Güneydoğuya doğru gidildiğinde Köroğlu kayası 1720
m. Ye ulaşmakta ve ilçemizdeki en yüksek nokta olmaktadır.Göynük,
doğuda Buzluk, batıda Boztepe, kuzeyde Zincirlikayalar, güneyde
Erenler ismini taşıyan yüksek tepeler arasındaki yamaçlarına
yaslanarak kurulan tipik bir Anadolu kasabasıdır. Arazi batıya doğru
alçalmaktadır. ...Göynük Çayı ve Sofuali Çayı ilçenin güneybatısında
birleşerek ilçeden çıkarlar, dar ve derin vadilerden geçerek Sakarya
nehrine karışırlar. Şehrin içinde ve kenarlarında Sela Kayası,
Kızılkaya, Bozdağ ve Buzluk dağları vardır. |
|
|
AKARSULAR
GÖYNÜK ÇAYI: Sakarya Havzası içinde yer alır. Esas kaynağını Çubuk
Gölü ayağından alır. Yan dereler yardımı ile beslenir. Göynük`ten
geçtikten sonra Değirmenözü,İbrahimler ve Hatip Deresi`ni alarak Göynük ve
Bolu il sınırlarından çıkar. Doğu-batı istikametinde eğimi takip ederek
Sakarya Nehri`ne ince bir vadi ile açılır. Eğimin fazla olduğu yerlerde
hızlı akışlıdır. Eğimin fazla olduğu yerlerde hızlı akışlıdır. Eğimin
azaldığı yerlerde ise çok geniş olmamakla birlikte menderesler çizerek
yoluna devam eder. En fazla akım nisan-mayıs aylarında görülür. Zaman
zaman ilkbahar ve yaz aylarında görülen sağanak yağışlar ile coşarak
etrafındaki tanm alanlarını önemli ölçüde tahrip eder. 1991 yılının temmuz
ayında meydana gelen sel felaketi şehir merkezinde evlerin
yıkılmasına,bazı araçların sele kapılıp gitmesine ve hayvan telefine sebep
olmuştur.
OVALAR : İlçe sınırları içersinde yer alan en önemli ova, çöküntü
sonucu oluşan Himmetoğlu ovasıdır. Göynük İlçesi güneyinde yer alan
Himmetoğlu ovasının kuzey-güney yönünde 5 km. genişliği var iken,
doğu-batı yönünde 17 km. uzunluğa ulaşmaktadır. Bölücekova’dan başlayıp,
Çatak boğazına uzanan bölümde ılık bir iklim hüküm sürer. Himmetoğlu’nun
kuzey batısında peneplen (yontuk düz) özelliği taşıyan Narzanlar düzlüğü
yer alır. Burada karasal iklimin özellikleri görülür. |
PLATOLAR : İlçenin
kuzeyinde sıradağların uzanışına paralel yüksek düzlükler ise doğu-batı
istikametinde Karabey, Çubuk, Değirmenözü ve kaşıkçı yaylalarıdır.
JEOLOJİK YAPI: İlçe arazisi yapısal jeoloji bakımından Mezozoik ve
Neozozik çökellerden oluşmuştur. Mezozoik; Pelojik organizmalı alt ve üst
kratese, Neozoik bebentonik organizmalı Paleosen ve eosen ile temsil
edilmektedir. |
İKLİMİ : Göynük, ne
deniz ikliminin bariz etkilerinin görüldüğü Karadeniz iklim tipi, ne de İç
Anadolu`nun tam karasal iklim özelliklerinin görüldüğü bir sahadır. Her
iki iklim tipi arasında geçiş özelliği gösterir... Göynük, genel bir
açıklama ile yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve kar yağışlı
karasal iklim özellikleri göstermektedir. Fakat sonbaharda başlayan
yağışlı devrenin mayıs ortalarına kadar uzaması karasal iklim tipinden
ayrılmasına sebep olmaktadır. Sıcaklıkların yıllık gidişi mevsimlerin
genel karakterine uygun bir seyir göstermektedir. Aralık, ocak, şubat
aylan en soğuk aylar, haziran, temmuz, ağustos ayları ise en sıcak aylar
olarak görülür.
Yağışlar ilk ve sonbahar aylarında görülür. Ortalama yıllık yağış miktarı
m" de 614 kg`dır. Göynük`te yıllık ortalama sıcaklık 10,8 °C, en yüksek
sıcaklık 36,5 °C, en düşük sıcaklık ise -17,6 °C olup, ortalama kar
yağdığı gün sayısı 16`dır.
Hemen her yönde esen rüzgarlar aynı hızdadır. En çok esen hakim rüzgar
yönü ise kuzeydoğu rüzgarı yani "poyraz"dır.
Madenler
Göynük, Orojenesi sonucunda oluşan Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde
bulunmasından dolayı madenler bakımından oldukça zengindir. M.T.A.
Enstitüsü tarafından hazırlanan "Türkiye Yer Altı Kaynaklan Envanteri"ne
göre ilçe genel sınırları içinde şu madenlere rastlanmıştır.
Hasanlar Köyü`nde asfaltit, Bölücekova, Çubukdere, Güney, Kabalar,
Hasalar, Kayabaşı, Kuyupmar, Kürnüç, Yukarı Milyas köylerinde bitümli
şist, Merkez ilçede çimento hammaddesi, Çaylak köyünde demir, Göynük
merkez, Bölücekova, Himmetoğlu, Kuyupmar, Şeyhler`de maden kömürü, Çatacık
ve Ilıca köylerinde maden suyu, Germenas köyü yakınlarında 4 adet petrol
yatağı belirtilmiştir. Ayrıca, bol miktarda mermer yatakları vardır.
Günümüzde sadece mermer ve linyit yatakları işletilmektedir.İlçedeki en
önemli yer altı zenginliği Linyit Kömürü`dür. Türkiye Kömür İşletmelerince
işletilen Himmetoğlu ocaklarındaki linyit kömürünün rezervi 39 milyon ton
olup, kalorisi ortalama 4500`dür.
Bitki Örtüsü: İlçe arazisinin 2/3`si dağlık ve ormanlık saha, geri kalan
1/3`i genellikle tarım sahası ve akarsu boylandır. İlçede asli ağaç türü
Karaçam`dır. Bundan sonra Sarıçam ve Palamut Meşesi gelir. Diğer ağaç
türleri ise Pırnal Meşesi, Kayın,Ihlamur, Şimşir, Karaağaç ve Ardıç`tır.
İlçe merkezinde evlerin bahçeler içinde yer almaları ve bu bahçelerdeki
meyve ağaçları ilçeye yeşil bir görünüm vermektedir. Ayrıca akarsu
boylamadaki kavak ağaçlan önemli bir yer tutmaktadır.
Orman varlığı, Göynük Orman İşletmesi`nin yoğun çalışmaları ile hem
korunmakta hem de müsait sahalara yeniden fidan dikilerek geliştirilmeye
çalışılmaktadır.
Bölge topraklarının ana materyali killi, kumlu, kalkerli ve marnlı
kayaların ufalanmalarıyla oluşmuştur. Toprak tipleri: Kahverengi orman
toprakları, kolüviyal topraklar ve alüvyon topraklarıdır. |
| |
|